Đề tài tham luận:


NỘI DUNG GỒM CÓ:
I/Vẽ biểu đồ
1)Khái quát.
2)Các dạng biểu đồ cơ bản:
a)Biểu đồ cột (hoặc thanh ngang).
b)Biểu đồ đường (đồ thị).
c)Biểu đồ kết hợp.
e)Biểu đồ cơ cấu:
*Biểu đồ tròn.
*Biểu đồ miền.
II/Phân tích, nhận xét số liệu thống kê.
I/VẼ BIỂU ĐỒ:
1)Khái quát:
*Trong quá trình dạy và học địa lý trong nhà trường PT, cũng như trong việc ôn luyện để thi HSG quốc gia, ngoài quyển SGK là hệ thống kiến thức cơ bản nhất, thì phần kỹ năng địa lý cũng không kém phần quan trọng. Vì khi học địa lý, nhất là địa lý kinh tế, học sinh sẽ tiếp xúc với nhiều loại số liệu khác nhau nhằm để phân tích, đối chiếu, so sánh từ đó rút ra kết luận cần thiết.
*Nhằm giúp cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá về các sự vật, hiện tượng địa lý được dễ dàng, sinh động hơn, người ta thường hệ thống hoá các số liệu lên thành biểu đồ_là hình vẽ cho phép mô tả một cách dễ dàng tiến trình của một hiện tượng (chẳng hạn diễn biến của t0 trung bình các tháng/năm), mối tương quan về độ lớn giữa các đại lượng (chẳng hạn diện tích các châu lục, quốc gia), kết cấu thành phần của một tổng thể (chẳng hạn cơ cấu xuất-nhập khẩu),….
*Biểu đồ thường rất phong phú, đa dạng. Mỗi loại có thể thể hiện nhiều chủ đề khác nhau. Tuỳ theo chủ đề muốn thể hiện, ta sẽ chọn loại biểu đồ thích hợp nhất.
2)Cách vẽ biểu đồ:


a)Biểu đồ cột: Nếu bảng số liệu gồm ít năm
-Ý nghĩa:
+Sự so sánh tương quan về độ lớn giữa các đại lượng;
+Động thái phát triển về mặt số lượng của các hiện tượng địa lý;
+Sự so sánh mức độ phát triển khác nhau của các thành phần cấu tạo của cùng một hiện tượng nhưng ở những phạm vi và không gian khác nhau.
( Lưu ý: THÁP TUỔI là một loại biểu đồ cột đặc biệt.



-Cách vẽ:
+Biểu đồ cột đơn:
*Mỗi cột dùng để thể hiện sự khác biệt về quy mô số lượng của 1 đại lượng nào đó. Các biểu đồ cột đơn thể hiện các đại lượng khác nhau có thể đặt cạnh nhau.
*Nhất thiết phải ghi số liệu trên đỉnh cột.
*Tuyệt đối tránh vẽ theo kiểu “vừa cột vừa đường”.
*Trường hợp vẽ nhiều đối tượng với đơn vị tính khác nhau thì cần xử lý số liệu trước khi vẽ (chọn năm đầu tiên =100%).
* Khoảng cách năm thường không có ý nghĩa;
(Thí dụ 1: Cột đơn (Không xử lý số liệu)
Dựa vào bảng số liệu dưới đây, hãy vẽ BĐ thể hiện sự phát triển dân số của nước ta trong thời kỳ 1990-2001:
Dân số trung bình của Việt Nam (triệu người)
Năm
Số dân
năm
Số dân

1990
1992
1995
66,0
68,5
72,0
1999
2000
2001
76,6
77,6
78,7


Vẽ biểu đồ:




+Biểu đồ cột chồng:
-Có thể vẽ theo đại lượng tuyệt đối, qua đó ta quan sát được cả quy mô, cơ cấu (nếu vẽ chồng liên tiếp). Nếu chuỗi số liệu theo thời gian thì ta quan sát được động thái của hiện tượng theo thời gian; còn nếu chuỗi số liệu theo không gian (vùng, tỉnh) thì ta quan sát được sự biến đổi của hiện tượng trên không gian.
-Có thể vẽ theo đại lượng tương đối, qua đó ta sẽ quan sát được cơ cấu và sự thay đổi cơ cấu theo thời gian hoặc theo không gian.
Có 2 cách:
*Cột chồng nối tiếp:
(Thí dụ:
Dựa vào bảng số liệu sau:
TÌNH HÌNH KHAI THÁC THỦY SẢN Ở NƯỚC TA, GIAI ĐOẠN 1995-2005
(Đơn vị: nghìn tấn)
Chỉ tiêu
1990
1995
2000
2002
2005

Tổng sản lượng
890,6
1584,4
2250,5
2647,4
3465,9

-Khai thác
728,5
1195,3
1660,9
1802,6
1987,9

-Nuôi trồng